Kamu ihalelerinde teklifi sınır değerin altında kalan istekliden, teklif bileşenlerini belgelerle gerekçelendirmesi istenir. Bu belgeli gerekçelendirmeye aşırı düşük teklif açıklaması denir (Kamu İhale Genel Tebliği m.79). Açıklama yeterli görülmezse teklif değerlendirme dışı bırakılır; doğru hazırlanırsa ihale kazanılabilir.
Aşırı düşük teklif nedir?
Hizmet alımı ihalesinde, geçerli tekliflerden hesaplanan sınır değerin altında kalan teklifler aşırı düşük kabul edilir. İdare bu isteklilerden teklif fiyatının nasıl oluştuğunu belgeye dayalı olarak açıklamasını ister.
Sınır değer nedir, nasıl belirlenir?
Sınır değer; geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet dikkate alınarak, KİK’in ilgili hizmet türü için belirlediği sınır değer katsayısı (R) ile hesaplanır. Katsayı ihale dokümanında yer alır. Teklifi bu değerin altında olan istekliye açıklama yükümlülüğü doğar.
Açıklama ne zaman ve nasıl istenir?
İdare, sınır değerin altındaki isteklilere yazılı olarak başvurur ve açıklanmasını istediği önemli teklif bileşenlerini belirtebilir. İstekli, idarenin verdiği süre içinde açıklamasını ve dayanak belgelerini sunar. Süresinde veya yeterli açıklama yapılmazsa teklif değerlendirme dışı bırakılır.
Açıklamada kullanılabilecek belgeler
- Fiyat teklifi (proforma fatura): Üçüncü kişilerden alınır. KİK terimi «fiyat teklifi», piyasada «proforma fatura» — aynı belge. Üzerinde meslek mensubunun (SMMM/YMM) kaşe-imzası ve «birim satış tutarının maliyetin altında olmadığı» beyanı bulunmalıdır.
- Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları (meslek mensubu onaylı).
- Kamu kurumu ilan fiyatları: ticaret borsası bülteni, EPDK akaryakıt fiyatı, resmi birim fiyatlar.
- İsteklinin kendi üretim/stok maliyet belgeleri.
Sektöre göre aşırı düşük teklif açıklaması
Sektörünüze özel adım adım rehberler:
- Yemek aşırı düşük teklif açıklaması nasıl hazırlanır?
- Araç kiralama aşırı düşük teklif açıklaması nasıl hazırlanır?
- Personel taşıma (servis) aşırı düşük teklif açıklaması nasıl hazırlanır?
Yemek
Ana maliyet çiğ girdi (ana gıda) kalemidir: her öğün için gramaj × birim fiyat; işçilik (asgari ücret + primler), enerji/tüp, taşıma. Ana girdilerde ticaret borsası, diğerlerinde fiyat teklifi (proforma).
Araç kiralama
Akaryakıt (km × tüketim × EPDK fiyatı), amortisman/kira, sigorta (kasko+trafik), MTV, bakım-lastik, şoförlü ise şoför işçiliği.
Personel taşıma (servis)
Maliyet güzergâh km’si üzerinden kurulur: akaryakıt, şoför ücreti (asgari + primler), amortisman/kira, sigorta, bakım. Km/sefer şartnameyle birebir tutarlı olmalı.
Sık yapılan hatalar
- Belgesiz/soyut açıklama.
- Fiyat teklifinde (proforma) SMMM/YMM beyan ve imzasının eksikliği.
- Gramaj/km hesabının şartnameyle çelişmesi.
- İşçilikte primlerin eksik hesaplanması.
- İdarenin verdiği süreyi kaçırmak.
Sık sorulan sorular
Aşırı düşük teklif açıklaması nedir?
Teklifi sınır değerin altında kalan isteklinin, teklif bileşenlerini belgelerle gerekçelendirmesidir (Kamu İhale Genel Tebliği m.79). Yeterli bulunmazsa teklif değerlendirme dışı bırakılır.
Fiyat teklifi ile proforma fatura aynı şey mi?
Evet. KİK mevzuatındaki terim fiyat teklifidir; piyasada proforma fatura denir. İkisi de meslek mensubu (SMMM/YMM) beyanı taşıması gereken aynı belgedir.
Açıklama yapılmazsa ne olur?
İdarenin verdiği süre içinde açıklama sunulmaz veya yetersiz bulunursa teklif değerlendirme dışı bırakılır.