Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
KAMU İHALE KURULU KARARI
: 2026/020
: 48
: 13.05.2026
: 2026/UH.I-1368
BAŞVURU SAHİBİ:
Efesoy Makina Cıvata Hırdavat İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Hizmet Alımları Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2026/386654 İhale Kayıt Numaralı “Afşin-Elbistan B Termik Santralı İşletme Müdürlüğü
İhtiyacı 209 Kişi ile 2 Yıl Süreli Temizlik Hizmet Alımı İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Hizmet Alımları Müdürlüğü
tarafından 21.04.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Afşin-Elbistan B Termik
Santralı İşletme Müdürlüğü İhtiyacı 209 kişi ile 2 Yıl Süreli Temizlik Hizmet Alımı İşi”
ihalesine ilişkin olarak Efesoy Makina Cıvata Hırdavat İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin
14.04.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.04.2026 tarihli yazısı ile reddi
üzerine, başvuru sahibince 27.04.2026 tarih ve 214286 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan
27.04.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/1144 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan
inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Teknik Şartname’nin 14.1, 14.2, 14.3 ve
14.4’üncü maddelerinin Kamu İhale Kanunu’na aykırılık teşkil ettiği, şöyle ki promosyon
ödemelerinin işçiye yapılmasının firma ile işçi arasında imzalanan iş
sözleşmesine
bağıtlanması şartıyla tarafların anlaşmasına bağlı olarak ödenmesinin mümkün olduğu,
sorumluluğun bankaya karşı tek başına firmada olduğu, yapılan anlaşmanın firma ile banka
arasındaki kişilerin sayısı ve çalışma süreleri ile ilişkilendirildiği, bu anlaşma kapsamında
firmaya ödenen tutarın kişi sayısının örneğin her ay 100 kişi gibi sabit bir sayı olmasına
bağlandığı, sayının eksik olması durumunda ödenen tutarların banka tarafından tahsil
edileceği, personele ödeme yapılması durumunda ve eksik işçi ile çalışılması ya da işten
çıkma veya yeni işe alma durumlarında firmaya öngörülmez bir maliyet doğuracağı iddia
edilmektedir.
2709 sayılı “Türkiye Cumhuriyeti Anayasası”nın “V. Devletin temel amaç ve
görevleri” başlıklı 5’nci maddesinde “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin
bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak,
kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve
hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan
siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya,
insanın maddi ve manevi varlığının
gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.” hükmü,
Anılan Kanun’un “A. Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49’uncu maddesinde “Devlet,
çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
KAMU İHALE KURULU KARARI
: 2026/020
: 48
: 13.05.2026
: 2026/UH.I-1368
işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam
yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır. ” hükmü,
Aynı Kanun’un “VII. Ücrette adalet sağlanması” başlıklı 55’inci maddesinde “Ücret
emeğin karşılığıdır.
Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal
yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır…” hükmü,
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü
maddesinde “Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan
şartlara aykırı hükümlere yer verilemez.
Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve
ek sözleşme düzenlenemez.
Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin
İhale dokümanı ve sözleşme
verilemez. Kanunun yorum ve
uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir.
hükümlerinde bu prensibe
uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü,
aykırı maddelere
yer
Aynı Kanun’un “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 36’ncı maddesinde “Bu
Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde
“ 2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Afşin-Elbistan B Termik Santralı İşletme Müdürlüğü ihtiyacı 209 kişi ile 2 yıl
süreli temizlik hizmet alımı işi.
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:209 kişi ile 2 yıl süreli temizlik hizmet alımı
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Afşin-Elbistan B Termik Santralı İşletme
Müdürlüğü: Çoğulhan Mah. Afşin/KAHRAMANMARAŞ ” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “İşin Niteliği, Türü, Miktarı ve Yapılacağı Yer” başlıklı 3’üncü
maddesinde “3.1. Afşin-Elbistan B Termik Santralı İşletme Müdürlüğünde, Kömür Alma, Kül
ve Cüruf Atma Tesisleri, Kazan ve Türbin Sistemi, FGD Sisteminin (Baca gazı arıtma sistemi,
kireç taşı hazırlama sistemi, pug mill v.s) Yardımcı Tesis Binaları
ile saha ve yolların
temizliğinin 209 personel ve 24 (yirmidört) ay süre ile iş bu şartname doğrultusunda
yapılması işidir.
3.1.2. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 24 (yirmi dört) aydır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Promosyon” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1 Sözleşme
döneminde çalıştırılacak olan Yüklenici personelin banka promosyonu alabilmesi amacıyla,
Yüklenici tarafından maaşların ödeneceği bir banka ile promosyon sözleşmesi yapılacaktır.
Yüklenici, bahse konu sözleşmeyi idare’ye ibraz edecektir.
14.2 Promosyon ödemeleri Yüklenici
idare arasında hizmet
sözleşmesi
ile
imzalandıktan sonra, çalışan personele defaten ve eşit olarak, bir defada ödenecektir.
14.3 Yüklenici, promosyon ödemelerinden kesinti yapmayacaktır.
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
KAMU İHALE KURULU KARARI
: 2026/020
: 48
: 13.05.2026
: 2026/UH.I-1368
14.4 Personele yapılacak olan promosyon ödemesi
ile ilgili olarak doğacak
anlaşmazlıklar ve mahkemeye başvurma halinde yüklenici sorumlu olacaktır.” düzenlemesi
yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen Anayasa hükümlerinden; insanın maddi ve manevi varlığının
gelişmesi için gerekli şartların hazırlamasının, çalışanların hayat seviyesinin yükseltmesinin
ve çalışanların yaptıkları
işe uygun adaletli bir ücret elde etmelerinin Devlete verilen
görevlerden olduğu,
4735
hükümlerinden
sözleşme
sayılı Kanun
taraflarının,
kamu
sözleşmelerinin
ve
yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı
maddelere yer verilemeyeceği, Kanun’un yorum ve uygulanmasında bu prensibin göz önünde
bulundurulacağı ve söz konusu Kanun’da hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu
hükümlerinin uygulanacağı anlaşılmaktadır.
kapsamında
uygulanmasında
yapılan
eşit
hükümlerinin
ise Kanun
hak
Bu anlamda başvuru sahibince, promosyon ödemelerinin işçiye yapılmasının yüklenici
ile işçi arasında imzalanan iş sözleşmesine bağıtlanması şartıyla tarafların anlaşmasına bağlı
olarak ödenmesinin mümkün olduğu ve ayrıca sorumluluğun da bankaya karşı tek başına
yüklenicide olduğu iddia edilmiş, idare tarafından da söz konusu iddiada aykırılığı öne
sürülen düzenlemelere dokümanda yer verildiği anlaşılmıştır. Sözleşme uygulamasında
taraflar arasındaki eşitliğin 4735 sayılı Kanun hükmüyle korunduğu açık olduğundan, her iki
tarafın yaklaşımlarının, daha üst bir norm olan Anayasa hükümleri
çerçevesinde
değerlendirmesi zarureti doğmaktadır.
Bu sebeplerle çalışan personele defaten, eşit olarak ve kesinti yapılmadan promosyon
verilmesinin ve buna ilişkin diğer usulleri belirleyen Teknik Şartname düzenlemesinin,
işçilerin mali imkânlarının arttırılmasına hizmet ettiği ve yükleniciye öngörülmez bir maliyet
doğuracak herhangi bir içerik taşımadığı gibi bu durumun yukarıda yer verilen Anayasa
hükümleriyle de uyumlu olduğu, kamu kaynağı kullanılarak yapılan ödemeler neticesinde
işçilere menfaat sağlanmasının da bu kapsamda değerlendirilebileceği, ayrıca düzenlemede
banka adı, promosyon miktarı ve promosyon ödeme tarihinin belirtilmediği, hatta kamu/özel
banka ayrımı bile yapılmadığı göz önünde bulundurulduğunda,
Sözleşme döneminde çalıştırılacak olan yüklenici personelinin banka promosyonu
alabilmesi amacıyla, yüklenici
tarafından maaşların ödeneceği bir banka ile promosyon
sözleşmesi yapılacağı yönündeki idare düzenlemesinin, başvuru sahibinin şikâyetinde ileri
sürdüğü bankaya yapılacak hakediş ödemeleri nedeniyle oluşacak menfaatin kullanılması,
bundan yararlanacakların belirlenmesi ve bu sürecin kontrolüne ilişkin yapılan söz konusu
düzenlemenin, promosyon ödemelerinin işçiye yapılmasının yüklenici
ile işçi arasında
imzalanan iş
şartıyla tarafların anlaşmasına bağlı olarak
ödenmesinin mümkün olduğu, sorumluluğun bankaya karşı tek başına yüklenicide olduğu ve
yapılan anlaşmada yüklenici ile banka arasındaki kişilerin sayısı ve çalışma süreleri ile
ilişkilendirildiği şeklindeki iddialar itibariyle mevzuata aykırılık taşımadığı değerlendirilmiş
olup, iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
sözleşmesine bağıtlanması
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
KAMU İHALE KURULU KARARI
: 2026/020
: 48
: 13.05.2026
: 2026/UH.I-1368
dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin,
itirazen şikâyet başvuru
dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen
kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54
üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele
ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b)
bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde
başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı
bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır.
Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı
uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ
izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare
tarihi
edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı
Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen
şikâyet başvurusunun reddine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi
neticesinde, Kurul çoğunluğunca başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak “itirazen şikayet
başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
2709 sayılı “Türkiye Cumhuriyeti Anayasası”nın “A. Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı
49’uncu maddesinde “Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını
geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye
elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri
alır. ” hükmü,
Anılan Kanun’un “VII. Ücrette adalet sağlanması” başlıklı 55’inci maddesinde “Ücret
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
emeğin karşılığıdır.
KAMU İHALE KURULU KARARI
: 2026/020
: 48
: 13.05.2026
: 2026/UH.I-1368
Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer
sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır…” hükmü,
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Hüküm bulunmayan haller”
başlıklı 36’ncı maddesinde “Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu
hükümleri uygulanır.” Hükmü yer almaktadır.
Teknik Şartname’nin “Promosyon” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1 Sözleşme
döneminde çalıştırılacak olan Yüklenici personelin banka promosyonu alabilmesi amacıyla,
Yüklenici tarafından maaşların ödeneceği bir banka ile promosyon sözleşmesi yapılacaktır.
Yüklenici, bahse konu sözleşmeyi idare’ye ibraz edecektir.
14.2 Promosyon ödemeleri Yüklenici
ile idare arasında hizmet
sözleşmesi
imzalandıktan sonra, çalışan personele defaten ve eşit olarak, bir defada ödenecektir.
14.3 Yüklenici, promosyon ödemelerinden kesinti yapmayacaktır.
14.4 Personele yapılacak olan promosyon ödemesi
ile ilgili olarak doğacak
anlaşmazlıklar ve mahkemeye başvurma halinde yüklenici sorumlu olacaktır.” düzenlemesi
yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen Anayasa hükümlerinden; vatandaşın maddi ve manevi varlığının
gelişmesi için gerekli şartların hazırlamasının, çalışanların hayat seviyesinin yükseltmesinin
işe uygun adaletli bir ücret elde etmelerinin Devlete verilen
ve çalışanların yaptıkları
görevlerden olduğu, 4735 sayılı Kanun hükmünden ise Kanun’da hüküm bulunmayan
hallerde Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağı anlaşılmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 32’nci maddesi işverenin, işçinin ücretini en geç ayda bir
ve Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödemesi gerektiğini
düzenlemiştir.
Ülkemizde maaş/ücret karşılığı kamu veya özel sektörde çalışanlara maaş/ücret
ödemesinin kamu veya özel bankalar aracılığı yapılmasının genel kural olduğu, bankaların
maaş/ücret alan çalışanlara yapılacak aylık ödemelerin, teknik nedenlerle ödeme gününden
belirli bir süre önce kendi hesaplarına yatırılması karşılığında, kamu kurumları ve işverenlerle
promosyon ödemesi adı altında belirli miktarda para ödenmesi hususunda promosyon
sözleşmeleri yaptıkları, maaş/ücret karşılığı çalışanlara yapılan bu ödemelerin altında yatan
esas amacın, müşterilerini özendirici bir faaliyet kapsamında çalışanlara ödenecek olan
maaşın/ücretin kamu kurumları veya işveren veya yetkili kişi tarafından ödeme gününden
önce banka hesaplarına yatırılması ve çalışanların hesaplarına girene kadar banka nezdinde
tutulmasından bankanın sağlayacağı menfaat olduğu bilinmektedir.
Kamu kurumları açısından, kamu kaynakları ve kamu gücünü kullanan idarelerin
çalışanların maaşlarının maaş ödeme gününden önce banka hesaplarına yatırılması
karşılığında banka promosyonu ödemesi altında bankaların çalışanlarına bir bedel ödenmesine
ilişkin sözleşmeler yapılması tebliğ ve genelgelerle belirli bir kurala bağlanmıştır.
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
KAMU İHALE KURULU KARARI
: 2026/020
: 48
: 13.05.2026
: 2026/UH.I-1368
4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelerde çalışan personele yapılacak aylık
ücret ödemeleri yukarda da belirtildiği üzere bankalar aracılığı ile yapılması genel kural
olmakla birlikte işçi ücretlerinin ödenmesine aracılık edecek olan banka ile işveren arasında
yapılan
promosyonun
ödenecek
banka
yararlanıcısının kim olacağı hususunda açık bir düzenleme bulunmamaktadır.
sözleşmelerinde,
promosyon
tarafından
İhaleye konu Teknik Şartname’nin başvuruya konu “Promosyon” başlıklı 14’üncü
maddesinden, yüklenicinin/işverenin banka ile yüklenici personelinin banka promosyonu
alabilmesi amacıyla promosyon sözleşmesi yapması gerektiği ve yüklenicinin promosyon
ödemelerinden kesinti yapmayacağı anlaşılmaktadır.
Anılan mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerinden, işverenin işçiye en
geç ayda bir ücret ödemekle yükümlü olduğu, bu ödeme işleminde bankaların bir aracı
niteliğinde olduğu, bankaların diğer bankalar ile rekabet etmek ve bu çeşit aracılık işlemlerini
artırmak için müşterilerini özendirici ve teşvik edici mahiyette “promosyon” adı verilen
paraları ödemeyi vaat/teklif ettikleri, uygulamada bu vaadin/teklifin muhatabının işçiler değil,
işçilere ücretlerini banka aracılığı ile ödeyecek olan işveren olduğu, yapılan iş karşılığı
yükleniciye hakkediş olarak ödenen tutarın yükleniciye ödeninceye kadar kamu kaynağı
niteliğinde olduğu, ödenen bu tutar yükleniciye ödendikten sonra kamu kaynağı olmaktan
çıkıp yüklenicinin tasarrufuna geçtiği, bu aşamadan sonra idarenin mevzuat gereği denetim
alanının çalışanların ücretlerinin zamanında ödenip ödenmediğinin kontrolü ile sınırlı olduğu,
çalışanlara banka promosyonu ödenip ödenmemesi hususunun ise işveren sıfatını haiz
ile çalışan arasında yapılan iş akdi ve Borçlar Kanunu’nun konusu olduğu
yüklenici
anlaşıldığından, idarelerin ihale dokümanına koyacakları düzenlemeler ile işverenlerin, banka
ile promosyon sözleşmesi yapmaları ve ödenecek promosyon paralarının işveren tarafından
işçilere ödenmesi hususunda promosyon sözleşmesinin tarafı olmayan idare tarafından
yükleniciye sorumluluk yükleyen düzenlemeler yapılmasının ihale mevzuatına ve sözleşme
hürriyetine uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak yukarıda yapılan
tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği
yönündeki düşüncemiz ile Kurul çoğunluğunca alınan “itirazen şikayet başvurusunun
reddine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.