Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
KAMU İHALE KURULU KARARI
: 2026/015
: 33
: 08.04.2026
: 2026/UH.I-1048
BAŞVURU SAHİBİ:
Susa Ağır ve Hafif Yapı Çelik Gıda İnş. İth. İhr. A.Ş.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adana İl Sağlık Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2026/66760 İhale Kayıt Numaralı “Hastane Mutfağında Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım
ve Sonrası Hizmetleri Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Adana İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 05.03.2026 tarihinde açık ihale usulü ile
gerçekleştirilen “Hastane Mutfağında Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası
Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Susa Ağır ve Hafif Yapı Çelik Gıda İnş. İth. İhr.
A.Ş.nin 27.02.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.03.2026 tarihli yazısı
ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.03.2026 tarih ve 210747 sayı ile Kurum kayıtlarına
alınan 12.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/751 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan
inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
teklif
oluşturulabilmesi ve ihale sonrasında sağlıklı aşırı düşük teklif açıklaması sunabilmeleri için
dilekçelerinde yer alan hususlarla idareye başvurdukları ancak idare tarafından aşağıda yer
verilen hususların netleştirilmediği, şöyle ki;
söz konusu ihalede
sağlıklı bir
1) Teknik Şartname’de bazı hastanelerde çayın sallama çay olarak verileceği
belirtilmiş olmakla birlikte Dr. Ekrem Tok Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinde verilecek
çayın demleme mi yoksa sallama çay mı olacağının açıkça belirtilmediği, demleme çay
olması halinde kullanılacak çay ve şeker gramajı maliyet hesaplamasını doğrudan
etkileyeceği,
belirtildiği,
verileceğinin
2) Teknik Şartname’de R2 diyet yemeklerinin altıncı kap yemek grubundan dört çeşit
üzerinden
olarak
ücretlendirileceğinin düzenlendiği, aynı şekilde R1 öğünleri için 5 adet R1’in 1 ara öğün
olarak ücretlendirileceğinin belirtildiği, bu düzenleme ile farklı içerik ve maliyetlere sahip
öğünlerin aynı fiyatlandırma sistemi içerisinde değerlendirilmesine yol açacağı, bu durumun
teklif hazırlama aşamasında ciddi maliyet farklılıkları doğuracağı ve belirsizlik yaratacağı,
hakedişte
ancak
fiyatı
öğün
ara
3) Teknik Şartname’de bazı gıda ürünlerinin türünün açık şekilde belirtilmediği,
örneğin; kırmızıbiberin baharat mı yoksa taze sebze mi olduğu, mercimeğin türü, şehriyenin
arpa mı tel mi olduğu, bezelye ve benzeri ürünlerin taze mi yoksa donuk mu olduğunun
belirtilmediği, bu durum ürünlerin maliyetlerini ve aşırı düşük teklif açıklaması yöntemlerini
doğrudan etkilediğinden önemli bir belirsizlik yarattığı,
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
KAMU İHALE KURULU KARARI
: 2026/015
: 33
: 08.04.2026
: 2026/UH.I-1048
4) Teknik Şartname’de bazı ürünler
için piyasada yaygın şekilde bulunmayan
gramajlar belirlendiği, örneğin dondurma için 80 gram kup/kase şeklinde bir gramaj
belirtilmiş olup piyasada yaygın olarak 70 gram veya 100 ml ürünler bulunduğu, bu durumun
hem tedarik hem de aşırı düşük teklif açıklaması aşamasında sorun oluşturabileceği,
Kamu İhale mevzuatına gereği ihale dokümanının açık ve tereddüde yer vermeyecek
şekilde hazırlanması gerektiği, isteklilerin tekliflerini sağlıklı şekilde oluşturabilmesi için
maliyet unsurlarının belirli ve öngörülebilir olmasının zorunlu olduğu, yukarıda belirtilen
belirsizliklerin teklif hazırlanmasını güçleştirdiği ve istekliler arasında eşit
şartların
oluşmasını engelleyebilecek nitelikte olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit
edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel
ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi,
ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında
güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini,
karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı
düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve
dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen
hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki
düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin
yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı
unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için
isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.
79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri
kullanarak açıklayabilirler.
…
79.2.6. Malzemeli
tekliflerin
değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü
düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları
belirtilir.
ihalelerinde aşırı
yemek hizmet
düşük
alımı
Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve
“yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini
için
hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi
“(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve
0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya
0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık;
işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut,
mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
KAMU İHALE KURULU KARARI
: 2026/015
: 33
: 08.04.2026
: 2026/UH.I-1048
(ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal
gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale
dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü
düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar
arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği
için gerekli enerji giderleri
orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi
(doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama
giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör
muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler”
başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.
Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif
veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi
ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi
Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde,
teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin
sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı
edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması
giderlere
gerekmemektedir.
ilişkin olduğu kabul
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç,
bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla
üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan
diğer yöntemlerden herhangi biri
ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının
anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve
işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve
işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam
miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara
öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif
ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi
işçilik tutarını
kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir…” açıklaması,
için gerekli
Teknik Şartname’nin “HİZMETİN YAPILMA ŞEKLİ” başlıklı “B” maddesinde
“8.1.Seyhan Devlet Hastanesi, Adana 5 Ocak Devlet Hastanesi, Yüreğir Devlet Hastanesi,
Çukurova Devlet Hastanesi ve Karşıyaka Devlet Hastanesinde; yatan hasta, refakatçi ve
nöbetçi personele kahvaltı servisi tek kullanımlık üç gözlü, kapaklı köpük kahvaltı tepsisi ile
yapılacak ve her kahvaltı tepsisinde kapalı şeffaf ambalaj İçerisinde tek kullanımlık şeffaf
plastik kaşık, şeffaf plastik çatal, şeffaf plastik bıçak, peçete, ıslak mendil ve ambalajlı kürdan
bulunacaktır. Bu malzemeler TSE belgeli ve insan sağlığına uygun malzemeden üretilmiş
olacaktır. Bir öğünde kullanılan malzeme hiçbir suretle diğer öğünlerde kullanılmayacaktır.
Çay servisi tek kullanımlık standart dokulu karton bardak, ambalajlı şeker ve sallama poşet
çay ile yapılacaktır. Çay servisinde kullanılan ambalajlı şeker, sallama poşet çay ve karıştırıcı
aynı ambalajlı paket içerisinde olacaktır.
8.2. Dr.Ekrem TOK Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi’nde yatan hasta ve nöbetçi
personele kahvaltı servisi tek kullanımlık üç gözlü, kapaklı köpük kahvaltı tepsisi ile yapılacak
ve her kahvaltı tepsisinde kapalı şeffaf ambalaj içerisinde tek kullanımlık plastik şeffaf kaşık
bulunacaktır. Bu malzemeler TSE belgeli ve insan sağlığına uygun malzemeden üretilmiş
olacaktır. Bir öğünde kullanılan malzeme atılacak ve hiçbir suretle diğer öğünlerde
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
KAMU İHALE KURULU KARARI
: 2026/015
: 33
: 08.04.2026
: 2026/UH.I-1048
kullanılmayacaktır. Sabah kahvaltısı öncesinde Çay Hastane mutfağında servise hazırlanıp
sonrasında termoslarla, karton bardak ile sunumu yapılacaktır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “KAHVALTI VE YEMEK TANIMLARI, MİKTARLARI,
SAATLERİ VE DİĞER HUSUSLAR” başlıklı “J” maddesinde “102.9. R2 diyet yemekleri
altıncı kap yemek grubundan 4 çeşit, diyetisyenler tarafından hastanın diyetine uygun olarak
verilecektir. Aylık hak edişte ara öğün fiyatı şeklinde ücretlendirilecektir.
102.10.R1 sadece çay, tanesiz komposto suyundan oluştuğu için R1 ara öğün olarak
ücretlendirilebilir. Ancak 5 Adet R1 1 adet ara öğün olarak ücretlendirilecektir.”
düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “PİŞİRMEDE ve SUNUMDA KULLANILACAK YİYECEK
MALZEMELERİNİN EVSAFI” başlıklı “K” maddesinde “96.DONDURMA… 3-Orijinal,
insan sağlığına zarar vermeyen ambalajlarda 80 gr kup(kâse) dondurma olacaktır. Türk gıda
kodeksi
taşınmış ve
depolanmış olmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.
tebliğine uygun üretilmiş, ambalajlanmış, etiketlenmiş,
işaretlemiş,
Yapılan incelemede Teknik Şartname ekinde gramaj listesine, 14 günlük (iki haftalık)
örnek menü (kahvaltı, öğle menüsü ve akşam menüsü),
iki haftalık örnek diyet menü
(kahvaltı, öğle menüsü ve akşam menüsü), iki haftalık ara öğün menülerine yer verildiği, yer
verilen örnek menülerde yer alan yemeklerin çiğ girdi miktarlarının da anılan şartnamede yer
aldığı, bu itibarla isteklilerin fiyat tekliflerini hazırlarken anılan menü, girdi ve miktarlarını
dikkate alması gerektiği anlaşılmaktadır.
Teknik Şartname’de yer alan “Tablo 7: Kahvaltı Gramajları" ile "Tablo 7-1 Diyet
Kahvaltı Gramajları" bölümünde gramajların, her bir öğün için "çay: 1 poşet (en az 1,5
gram)" ve "çay şekeri: 20 gr" olarak açıkça belirlenmiş olduğu, dolayısıyla maliyet
hesaplamasında kullanılacak gramajlarda ihale dokümanında herhangi bir belirsizlik
bulunmadığı,
Teknik Şartname'nin "8.2. Dr. Ekrem TOK Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi’nde"
başlıklı maddesinde çay sunumuna ilişkin olarak "Sabah kahvaltısı öncesinde Çay Hastane
mutfağında servise hazırlanıp sonrasında termoslarla, karton bardak ile sunumu yapılacaktır"
düzenlemesinin Dr. Ekrem TOK Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesine yönelik olduğu,
Diğer hastaneler için ise anılan Şartname’nin 8.1'inci maddesinde "Çay servisi tek
kullanımlık standart dokulu karton bardak, ambalajlı şeker ve sallama poşet çay ile
yapılacaktır" düzenlemesinin yer aldığı, bu düzenlemeler arasında herhangi bir çelişki
olmayıp çay servisinin sunumuna ilişkin olduğu, fiyat teklifi verme önünde bir engel teşkil
etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin 1’inci
iddiasının yerinde olmadığı sonucuna
varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin 102.9’uncu maddesinde “(R2 Diyet Yemekleri): "R2 diyet
yemekleri altıncı kap yemek grubundan 4 çeşit, diyetisyenler tarafından hastanın diyetine
uygun olarak verilecektir. Aylık hak edişte ara öğün fiyatı şeklinde ücretlendirilecektir."
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
KAMU İHALE KURULU KARARI
: 2026/015
: 33
: 08.04.2026
: 2026/UH.I-1048
düzenlemesi ile 102.10’uncu maddesinde
“(R1 Diyet Yemekleri): Verilecek R1 sayısı ara
öğün sayısına dahil edilecek olup, 5 Adet R1 1 adet ara öğün olarak ücretlendirilecektir."
düzenlemesinin yer aldığı,
R1 ve R2 menülerinin ara öğün kapsamında değerlendirildiği, bu menülerin
kapsamının (girdilerine ilişkin bilgilerin) dokümanda açıkça yer aldığı, bunların hakediş
aşamasında "ara öğün" kalemi üzerinden ücretlendirileceğinin düzenlendiği, bu yönüyle
isteklilerin fiyat tekliflerini oluşturması önünde herhangi bir engel bulunmadığı anlaşılmış
olup, başvuru sahibinin 2’nci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
idare tarafından her iki
Teknik Şartname'nin gıda evsafı bölümü incelendiğinde, iddiaya konu mercimeğin
anılan bölümün 31'inci maddesinde kullanılacak ürünün açıkça "Kırmızı Mercimek" olarak
tanımlandığı, şehriyenin anılan bölümün 53'üncü maddesinde "Şehriye (Tel/Arpa)" şeklinde
türün de kabul edileceği belirtilerek ve isteklilere
kullanılarak,
seçenek sunulduğu, bezelyenin ise anılan bölümün 16’ncı maddesinde “dondurulmuş
bezelye” olarak anıldığı, piyazlı kuru köfte, fırın köfte, kuru köfte, çiftlik köfte, terbiyeli
köfte içerisinde kırmızıbibere yer verildiği, diğer yemeklerde ise taze biber ibaresinin yer
aldığı, dolayısıyla taze biber ibaresinin olmadığı girdilerin baharat cinsinden kırmızıbiber
olarak anlaşılması gerektiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin 3’üncü iddiasının yerinde
olmadığı sonucuna varılmıştır.
4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
“Örnek Yemekler ve Kullanılacak Malzeme Miktarları" başlıklı 17 nolu tabloda
dondurma ürünü için "80 gram kup (kase)" belirlemesi yapıldığı, başvuru sahibinin piyasada
yaygın olan gramajın 70 gr ve 100 gr olduğunu belirtiği, aşırı düşük teklif açıklama
aşamasında ihale dokümanında istenen ürün gramajının piyasadaki ambalaj gramajlarıyla
birebir örtüşmediği durumlarda, isteklilerin ürünün kilogram veya farklı ambalaj fiyatları
üzerinden matematiksel dönüşüm/orantı kurarak açıklama yapabileceği kaldı ki 80 gram kup
(kase) dondurmanın piyasa satışının bulunduğu, idarenin ihtiyaçlarına uygun olarak bir ürüne
birlikte
ilişkin
hususları
takdir
sonucuna
değerlendirildiğinde başvuru sahibinin 4’üncü iddiasının yerinde olmadığı
varılmıştır.
belirlemesinde
bulunduğu
yetkisinin
gramaj
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının
itirazen şikâyet başvuru
dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin,
dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen
kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54
üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele
ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b)
bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde
başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı
bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır.
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
KAMU İHALE KURULU KARARI
: 2026/015
: 33
: 08.04.2026
: 2026/UH.I-1048
Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı
uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ
izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare
tarihi
edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı
Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen
şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.